Devlet memurlarının en sık tereddüt yaşadığı konulardan biri aile yardımı ödeneğidir. Özellikle eş yardımı, çocuk yardımı, geriye dönük ödeme ve bildirime ilişkin yanlış uygulamalar nedeniyle birçok sağlık çalışanı idari ve mali mağduriyet yaşayabilmektedir.
Hekim Birliği olarak; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve toplu sözleşme hükümleri çerçevesinde aile yardımı ödeneğine ilişkin temel hususları üyelerimizin bilgisine sunuyoruz.
Aile Yardımı Ödeneği Nedir?
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 202’nci maddesi kapsamında;
?? Evli devlet memurlarına eş ve çocukları için yapılan ödemenin tamamı “aile yardımı ödeneği” olarak değerlendirilmektedir.
Uygulamada sıkça kullanılan “eş yardımı” ifadesi aslında aile yardımının yalnızca bir bölümüdür.
Aile Yardımı Nasıl Ödenir?
657 sayılı Kanun’un 203 ve 204’üncü maddelerine göre;
? Her ay maaşla birlikte ödenir ? Vergi ve kesintiye tabi değildir ? Haczedilemez ? Hak kazanılması halinde idare tarafından ödenmesi zorunludur
Hak Kazanma Tarihi
?? Eş yardımı için: Evliliği takip eden ay başı ?? Çocuk yardımı için: Doğumu takip eden ay başı esas alınır.
Eş Yardımı Hangi Durumlarda Ödenir?
Aşağıdaki şartların birlikte bulunması gerekir:
?? Eşin menfaat karşılığı çalışmıyor olması ?? Herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan aylık almıyor olması
Eş Yardımının Kesileceği Haller
Aşağıdaki durumlarda eş yardımı sona erer:
? Menfaat karşılığı çalışmaya başlanması ? Emekli aylığı veya sosyal güvenlik aylığı bağlanması ? Ticari faaliyete başlanması ? Boşanma veya eşin vefatı
Kesilme işlemi takip eden ay başından itibaren uygulanır.
Aylıksız İzinli Eşlerde Durum
?? Doğum nedeniyle aylıksız izinde bulunan eş çalışmıyor ve herhangi bir aylık almıyorsa aile yardımı devam eder.
?? Eşi askerde olan kadın memurlar da gerekli beyanı vermeleri halinde aile yardımından yararlanabilmektedir.
İşsizlik Maaşı Alan Eşler
İşsizlik ödeneği;
?? Sosyal güvenlik aylığı sayılmadığından ?? Süreli bir ödeme niteliğinde olduğundan
işsizlik maaşı alan eş için aile yardımı ödenmeye devam edilir.
İŞKUR Kursları ve Aile Yardımı
?? İstihdam garantili İŞKUR kurslarına katılan eşler için aile yardımı kesilmektedir.
Bildirim yapılmaması halinde;
?? Fazla ödenen tutarlar faiziyle geri istenebilmektedir.
İsteğe Bağlı Sigorta Yaptıran Eşler
Sadece isteğe bağlı sigorta primi ödenmesi aile yardımına engel değildir.
Ancak;
? Menfaat karşılığı çalışma başlaması halinde yardım kesilir.
Geriye Dönük Aile Yardımı Alınabilir mi?
6. Dönem Toplu Sözleşme hükümlerine göre;
? Şartların mevcut olması halinde ? Bildirimin geç yapılmış olması durumunda ? En fazla 3 ay geriye dönük ödeme yapılabilir.
Ancak;
?? Personelin bildirim yapmasına rağmen idarenin sehven ödeme yapmaması halinde, 3 ay sınırlaması uygulanmaksızın tüm alacakların ödenmesi gerekmektedir.
Çocuk Yardımı Hangi Durumlarda Verilir?
Çocuk yardımı;
?? Çocuğun yaşına ?? Eğitim durumuna ?? Engel durumuna göre değişiklik gösterebilmektedir.
Yardımın Devam Edebileceği Durumlar
? 25 yaşını doldurmuş evlenmemiş kız çocukları ? Sağlık kurulu raporuyla malul olduğu tespit edilen çocuklar ? Açık öğretimde öğrenim gören çocuklar ? KYK kredisi alan öğrenciler ? Yetim aylığı alan çocuklar ? Üvey çocuklar ? Devlet tarafından okutulan veya burs alan çocuklar
Çocuk Yardımının Kesileceği Haller
? Çalışmaya başlanması ? Evlenme ? Vefat ? 25 yaşın doldurulması (istisnalar hariç)
Boşanma Durumunda Çocuk Yardımı
Mahkeme kararında aksine hüküm bulunmuyorsa;
?? Çocuk yardımı velayeti alan tarafa ödenir. ?? Velayeti alan taraf çalışmıyorsa yardım çalışan eşe ödenebilir.
Önemli Uyarı
Aile yardımı ödemelerinde;
?? Eksik veya yanlış bildirim yapılması ?? Durum değişikliklerinin zamanında bildirilmemesi ?? Mevzuata aykırı ödeme alınması
durumlarında idare tarafından geri ödeme ve faiz işlemleri uygulanabilmektedir.
Bu nedenle tüm üyelerimizin;
?? Evlilik ?? Boşanma ?? Çalışma durumu değişikliği ?? Çocuk durumu değişiklikleri
gibi hususları vakit kaybetmeden kurumlarına bildirmeleri önem arz etmektedir.
Hukuki Destek
Aile yardımı ödeneğine ilişkin hukuka aykırı uygulamalar, eksik ödeme, geriye dönük alacak veya idari uyuşmazlık yaşayan üyelerimiz Hekim Birliği hukuk birimine başvuruda bulunabilir.
?? Hukuk Başvuru: "Hekim Birliği Hukuk Başvuru Formu" (https://share.google/jCirj40dsCPZy8KcW?utm_source=chatgpt.com)